Milyon Dolarlık Soru; Bitcoin mi Ethereum mu?

 

Bütün milyon dolarlık sorularda olduğu gibi bu sorunun cevabı da belli değil, hatta ne Bitcoin ne Ethereum ne de Blockchain diyenlerin sayısı da azımsanmayacak kadar fazla.

 

Blockchain; Bitcoin ve Ethereum ‘un çalışma prensibinin arkasındaki teknoloji olarak mevcut finansal düzenin büyük oyuncuları arasında kriptopara’lara (Cryptocurrency) ve kripto uygulamalara göre çok daha olumlu bir yansıma buluyor .

 

Diğer taraftan özellikle Bitcoin konusunda olumlu ve olumsuz pek çok yorum ve tartışma gündeme geliyor, doğal olarak olarak bu konuda çok fazla bilgi kirliliği veya görüş olduğunu takip edebiliyoruz.

 

Takip edebildiğimiz bir başka gerçek ise genel olarak mevcut finansal oyuncuların Bitcoin ‘e çok temkinli hatta çoğu zaman düşmanca yaklaştıklarıdır. 2008 Dünya Finansal Krizine sebep olan bazı “yüzsüzlerin” çıkıp teknoloji ve arkasındaki binlerce zeki insan hakkında atıp tutmalarından yola çıkarak Bitcoin ‘in bazıları tarafından mevcut finansal düzenin düşmanı olarak konumlandırılmaya çalışıldığını söylemek yanlış olmaz.

 

Devletler bazında da Bitcoin ‘e yaklaşım konusunda farklı politikalar bulunuyor. Çin ve Kore Bitcoin’i yasaklarken Rusya’dan karışık sinyaller gelmeye devam ediyor, Japonya ise Bitcoin’e daha pozitif yaklaşan ülkelerden.

 

Diğer yandan Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Kanada, Avustralya gibi ülkelerde Meclis Komisyonları Bitcoin dünyasının önde gelenlerinden konuyla ilgili bilgi alıp nasıl bir politika geliştirmeleri gerektiğine dair çalışmalara devam ediyorlar. Ne varsa yine bu Anglo Saksonlar’da var diyesim geliyor ama şimdilik çenemi kapatıyorum.

 

Öyle görünüyor ki şu an itibariyle birçok devlet bekle gör politikası izleyerek Bitcoin ve diğer alternatif kriptopara’lara (Alt Cryptocurrency) bir düzenleme getirerek gelişimlerini engellemek ve belki de internetten sonraki en büyük icadı atlamak istemiyorlar.

 

Diğer yandan Ethereum tarafında özellikle Initial Coin Offering (ICO), Decentralized Autonomous Organization (DAO), Decentralized Applications (Dapp) gibi kavramların ve araçların ortaya çıkması ile bazıları Ethereum’u Bitcoin ‘e rakipmiş gibi konumlandırmaya başladılar.

 

Aslında Bitcoin ve Ethereum tamamen farklı ürünler, her ne kadar ikisi de merkezi olmayan bir network üzerinden (Decentralized Network), aracılara ihtiyaç duymaksızın- kişiler arası (No middle man, peer to peer), dijital-kriptolanmış işlemler zinciri defteri teknolojisi (blockchain, decentralized ledger) temelinde çalışıyor olsalar da sonuçta kullanıcılarına ulaştırdıkları değerler farklı.

 

Bitcoin kullanıcılarına ülke sınırı tanımayan, enflasyonist etkiye maruz kalmayan, hükümetler veya farklı çıkar grupları tarafından kontrol edilemeyen, işlemlerinde çok çok düşük seviyelerde maliyet oluşan, dijital bir para birimi olarak konumlanmış ve fonksiyonlanmış iken, Ethereum benzer fonksiyonları yerine getirme kapasitesinin ötesinde bir vizyona sahip.

 

Ethereum temel olarak programlanabilir ve dolayısıyla kendi kendini icra edebilir anlaşmalar için platform olma vizyonuna sahip. Bu platformda kullanılan para birimi veya geçerli akçe (token) ise Ether olduğundan, platform başarılı olduğu oranda Ether ‘in değerlenmesi sözkonusu oluyor.

 

Ethereum’dan farklı olarak Bitcoin ‘in değerlenmesi kullanımının çok yaygınlaşması, tarihsel olarak daha uzun bir geçmişe sahip olması ve daha fazla strese maruz kaldığı halde birçok badireyi atlatarak kendini ıspatlamış bir para birimi olarak ortaya çıkmasından kaynaklanıyor.

 

İlerleyen dönemlerde her iki teknoloji kendi kulvarında daha da güçlenmeye devam edecek ve farklılıkları daha belirgin hale gelecek diye düşünüyorum. Bitcoin büyük kesimler tarafından mevcut sisteme alternatif para birimi olarak artarak kullanılmaya devam ettikçe daha fazla ülkede, daha fazla işletmede, daha fazla ticari ilişkide kullanılır hale ve dolayısıyla günlük yaşama daha dokunur hale gelecek. Bitcoin ATM ‘lerine daha fazla rastlar hale geleceğiz.

 

Diğer taraftan Ethereum’da ise çok daha farklı bir yön güçlü olarak kendini hissettirecek, mesela Ethereum networkü üzerinde Finansal kontrat’lar, Sigorta kontratları, IoT (internet of things) kontratları, daha fazla ICO’lar (initial coin offerings) görmeye başlayacağız bu kontratların kullanımı arttıkça Ether’in kullanımı dolayısıyla değerinde artışlar ortaya çıkacak.

 

Uzun lafın kısası her iki teknoloji kendi istikametinde yol almaya devam edecekler ve aldıkları yol nispetinde değer artışı veya kaybı yaşayacaklar.

 

Her iki teknolojinin arkasında Satoshi Nakamoto’nun 2008 Kasım ayında tam da Lehman Brothers’ın çöküşünün ve kirizin patlamasının ardından yayınladığı açıklama tezindeki (whitepaper) temel işleyişe ve bu işleyişin insanlığa getireceği olumlu gelişmelere inanmış, dünyanın en iyi yazılımcılarının (developers) olması nedeniyle birbirleri arasında etkileşimin devam etmesi kaçınılmaz olacak.

 

Bir başka deyişle birinde yaşanacak olumlu gelişme diğerini olumlu etkilerken birinde yaşanacak olumsuz gelişme de diğerini olumsuz etkileme kapasitesine sahip olmaya devam edecek diye düşünüyorum.

 

Son bir not olarak şunu da belirtmek gerekir ki, her iki teknolojiyi bekleyen birçok risk de bulunuyor. Bugüne kadar birçok riskin üstesinden gelmeyi başaran Bitcoin ve Ethereum’un bundan sonraki süreçte artan ilgiye bağlı olarak ortaya çıkacak daha büyük risklere nasıl cevap verecekleri de kriptopara ve kriptoplatform’ların geleceğini belirleyecek önemli bir faktör olacak gibi görünüyor.

 

Bitcoin, Ethereum, Blockchain teknolojisinde gördüğüm müthiş potansiyelin yanında dünyanın en zeki insanlarının bu iki teknolojiye ve bunların etrafındaki benzer teknolojilere ilgi duyması, hatta bilfiil bu mecralarda toplanarak birlikte çalışmaya başlaması bu teknolojilere büyük sempati duymama sebep oluyor.

 

Diğer yandan burada yazdıklarım sadece bir bilgi paylaşımı olarak değerlendirilmeli, herhangi bir şekilde yatırım tavsiyesi olamaz. Kişisel olarak teknolojileri denemek ve takip edebilmek amacıyla bir miktar Ether sahibi olduğumu ve bazı ICO’larda küçük miktarlarla trade yaptığımı da Disclosure olarak belirtmek isterim.